Skip to main content Skip to page footer

BURI MWAKA HAKORWA ISUZUMABUSHOBOZI RY’ABAKOZI BA LETA BARI MU KAZI.

Umukozi wa Leta  akorerwa  isuzumabushobozi buri mwaka  rigamije gusuzuma umusaruro we mu kazi hagendewe ku mihigo yahize. Iryo suzumabushobozi rikorwa hashingiwe ku  iteka rya Minisitiri w’Intebe N0 121/03 ryo kuwa 08/09/2010  rishyiraho uburyo bukoreshwa mu isuzumabushobozi n’izamurwa mu ntera ry’abakozi ba Leta.

Igikorwa cy’isuzumabushobozi gikorerwa abakozi bagengwa na sitati rusange igenga abakozi ba Leta, kandi gikorwa mu bice bibiri aribyo: Guhiga imihigo no guhigura imihigo, ikurikirwa n’isuzumabushobozi ndetse n’itangwa ry’amanota kw’ijana (100%) ku bikorwa byari byarateganyijwe n’ibyakozwe.

Mu gice kijyanye no guhiga imihigo, iteka rya Minisitiri ryavuzwe haruguru, riteganya ko uhiga abikora bitarenze tariki ya 01/07 by’umwaka barimo. Riteganya kandi ko uhiga ashingira ku iteganyabikorwa (Action Plan) ry’Urwego akorera, ndetse n’inshingano yahawe, maze akagaragaza ibikorwa azakora mu mwaka. Naho uhigura abikora bitarenze tariki ya 31/06 umwaka utaha akagaragaza ibikorwa byari biteganyijwe n’ibyakozwe.

Ingingo ya 17 y’ iri teka ryavuzwe haruguru, isobanura ko isuzumabushobozi   ry’umukozi wo mu Butegetsi bwa Leta rigomba gukurikiza ibice bine (4) by’ingenzi aribyo : gutegura akazi no guteganya umusaruro ugomba kuzagerwaho; gukurikirana uko akazi gakorwa no gusuzuma aho kageze nyuma y’amezi atandatu(6); isesengura n’isuzuma ry’umusaruro wagezweho  buri mwaka; no guhura k’umukozi n’umuyobozi wamusuzumye.

Ingingo ya 21 ivuga ko isuzumabushobozi rikorwa buri mwaka rigizwe no gusesengura no kugaragaza  umusaruro kuri buri gikorwa umukozi yagezeho kigahabwa amanota ukwayo, guhuza ibikubiye mu isuzumabushobozi n’amanota umukozi yahawe, gushyira ku ifishi yabugenewe ibikubiye mu isuzumabushobozi igashyirwaho umukono n’umukozi n’umuyobozi we.

Mbere y’uko ifishi ishyikirizwa urwego rwisumbuye, igahabwa  umukozi akagira icyo avuga ku bijyanye n’ibyavuzweho ndetse n’amanota yahawe  no ku buryo Umuyobozi we yagiye  amugira inama ngo arusheho kugera ku byo yari yiyemeje.

Ingingo ya 23 kubijyanye no kugena amanota n’ingaruka zijyana na yo; isuzumabushobozi ry’Umukozi wa Leta rishyirwa mu manota atangwa hifashishijwe imibare hashingiwe ku ngano, ubwira n’ibipimo by’umusaruro w’ibikorwa umukozi yagaragaje mu kazi ashizwe biryo  buri musaruro w’igikorwa cyose umukozi wa Leta  yagezeho uhabwa agaciro hakoreshejwe  imbonerahamwe ifite ibyiciro bitanu ,ako gaciro kakabarizwa ku manota cumi n’atanu (15) ku buryo bukurikira :

Icyiciro cya: 1 kuvuga ko iyo Umukozi yageze ku musaruro w’igikorwa ku buryo burenze igipimo  fatizo, ahabwa amanota  (15); Icyiciro cya 2 cyo kivuga ko iyo Umukozi  yageze ku musaruro w’igikorwa ku rugero ruhwanye n’urwasabwe, ahabwa amanota ari hagati ya (12-14);  Icyiciro cya 3: kivuga ko iyo Umukozi yage ku  musaruro w’igikorwa ashinzwe ariko bigoranye we  ahabwa amanota ari hagati  ya (8-  11) ; cyiciro cya 4:  kivuga ko iyo umusaruro w’igikorwa  cy’Uumukozi  ari muke ku gipimo fatizo ahabwa amanota ari hagati ya (4-7) no mu  cyiciro cya 5 cyo kivugako iyo nta musaruro w’igikorwa Umukozi yagerageje  cyangwa  uwo musaruro ari muke cyane  ugereranyije n’ibyo yasabwaga, ahabwa amanota  ari hagati ya (0-3).

Ingingo ya 25 ku bujyanye n’icyegeranyo cy’amanota urebye ku Bayobozi, Abakozi b’impuguke n’Abaprofesioneli  igiteranyo cy’amanota yabo kibarirwa  ku manota 100, muri ayo manota ijana, 70% ni ay’umusaruro w’ibikorwa bifatika byakozwe naho30% ajyanye n’imyitwarire yabo mu kazi.

Ingingo ya 33 kubijyanye n’ubujurire yemeza ko Umukozi wese wumva ko yarenganyijwe  ku birebana n’isuzumabushobozi  yakorewe , ashobora gusaba ko  amanota yahawe  ndetse n’icyemezo cyafashwe ku byerekeye  isuzumabushobozi  yakorewe byasubirwamo nanone umukozi  ukora mu Butegetsi  Bwite  bwa Leta,  ubujurire bwe bushyikirizwa ku rwego  rwa mbere Umuyobozi mukuru  w’urwego Umukozi akoreramo akifashisha  itsinda  ryasesenguye rikanasuzuma imihigo ku nzego zombi , ku rwego rwa kabiri(2) bushyikirizwa Komisiyo y’Igihugu ishinzwe Abakozi ba Leta.

Ubujurire bw’Umukozi ukorera mu Kigo cya Leta /Komisiyo bushyikirizwa ku rwego rwa mbere mu  nama y’Ubuyobozi  y’Ikigo/Komisiyo ya Leta. Ku rwego rwa kabiri ubujurire bushyikirizwa  Komisiyo y’Igihugu ishinzwe Abakozi ba Leta naho mu Nzego z’ibanze ubujurire bw’ Abakozi  bushyikirizwa ku rwego rwa mbere  Inama Njyanama y’Akarere, ku rwego rwa kabiri bugashyikirizwa  Komisiyo y’Igihugu ishinzwe Abakozi ba Leta.       

Iri teka rya Ministiri w’Intebe  rigena uko  isuzumabushobozi rikorwa  ry’Abakozi bo mu Butegetsi bwa  Leta rigomba gukurikizwa kugirango Umukozi wese yite ku kazi ke  kandi agakore neza.

MWENYEMALI Grace

Umunyeshuri wimenyereza umwuga

mu Ishami ry’Inozabubanyi.