Komisiyo y’Igihugu ishinzwe Abakozi ba Leta ku bufatanye na MIFOTRA yateguye inama yo ku rwego rw’Igihugu yo guteza imbere imyitwarire mbonezamurimo mu nzego za Leta.
Ku wa 23 Kamena 2023, Komisiyo y’Igihugu ishinzwe Abakozi ba Leta yagiranye inama n’Abayobozi b’inzego za Leta, Abanyamabanga bahoraho muri za Minisiteri, Abayobozi b’Intara n’Abayobozi b’Uturere n’Umujyi wa Kigali. Iyi nama yo ku rwego rw’Igihugu yo guteza imbere imyitwarire mbonezamurimo ibaye ku nshuro ya kabiri ikaba yarahuriranye no kwizihiza umunsi mpuzamahanga nyafurika wo kuzirikana imirimo y’inzego za Leta, wizihizwaga ku nshuro ya cyenda.
Afungura iyi nama ku mugaragaro, Minisitiri w’Abakozi ba Leta n’Umurimo Madamu RWANYINDO KAYIRANGWA Fanfan yavuze ko iyi nama ari umuyoboro mugari uhuriza hamwe inzego zitandukanye za Leta n’abafatanyabikorwa, hagamijwe kwisuzuma no guhuriza hamwe ibitekerezo ku bikwiye gukorwa mu kurushaho kwimakaza no kuzamura urwego rw’imyumvire n’imyitwarire mu bakozi ba Leta.
Yagize ati: “Nubwo hari byinshi bimaze kugerwaho mu kubaka ubushobozi bw’inzego za Leta no kuzamura urwego rw’imyumvire mu bakozi ba Leta, turacyabona inzitizi zimwe na zimwe zishingiye ku myumvire iganisha ku myitwarire itanoze mu bakozi ba Leta.”
Ibi kandi bigira ingaruka ku mitangire ya serivisi nk’uko Nyakubahwa Minisitiri yabigarutseho, ati:”Bituma tutaragera aho umuturage yishimira ku rwego twifuza igipimo cy’ibyo dukora mu nzego zimwe na zimwe, ndetse kandi bikanadindiza ishyirwamubikorwa ry’intego z’iterambere Igihugu cyiyemeje kugeraho.”
Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y’Abakozi ba Leta n’Umurimo, Bwana MUSONERA Gaspard mu kiganiro yatanze cyagarutse ku mitangire ya serivisi mu nzego za Leta n’iz’abikorera, yashishikarije Abayobozi kubaka umuco w’imikorere ishingiye ku ndangagaciro z’umukozi wa Leta. Yagize ati:”Dukwiye kubitekereza nk’Abayobozi bari hano, ni iki twubaka mu bakozi tuyobora, mu nzego dushinzwe?,dukwiye kubaka ubushobozi n’imyumvire myiza mu bakozi tuyobora, tukabyubaka mu nzego tuyobora kuko ubushobozi gusa ntacyo bumara budashyigikiwe n’indangagaciro”.
Umuyobozi w’Umuryango Mpuzamahanga urwanya Ruswa n’Akarengane (Transparency International- Rwanda) yanenze bamwe mu bayobozi bakingirana ikibaba mu makosa(Negative Solidarity), avuga ko bishobora kuba intandaro y’akarengane ku bagenerwa serivisi. Yagize ati:” Uzage kuregera gitifu Mayor, azakubwira ati: “ese ko uriya nari nzi ko ari we mfite ukora neza?”, uzasanga amurengera ari nabyo bituma tubura uturenganura.”
Mu kiganiro cyatanzwe na Madamu Charlotte URUKUNDO, Umuyobozi Mukuru ushinzwe imirimo rusange muri Minisiteri y’Ubumwe bw’Abanyarwanda n’Inshingano mboneragihugu (MINUBUMWE) ku ruhare rw'inyigisho n'ibikorwa byimakaza uburere mboneragihugu mu guteza imbere imyitwarire mbonezamurimo no gukora kinyamwuga biganisha ku iterambere ry'inzego za Leta,yasobanuye uburere mboneragihugu, agaragaza akamaro bufitiye umuntu ku giti cye n’Igihugu muri rusange.
Madamu Charlotte URUKUNDO yagaragaje ko muri gahunda y’Itorero ry’Igihugu, buri mwaka hazajya hagenwa ibiganiro bizatangwa hashingiwe ku bikenewe mu nzego z’imirimo; Inzego z’imirimo zikazagena igihe cyihariye cyo gutoza abakozi binyujijwe mu mitoreze isanzwe y’Itorero (mu bigo bitoza Umuco w’Ubutore). Ati:” Nibura rimwe mu mwaka, buri rwego rusabwa kugena igikorwa cy’ubwitange gikemura ibibazo byugarije imibereho myiza y’Abanyarwanda.”
Asoza iyi nama ku mugaragaro, Visi Perezida w’Inama y’Abakomieri muri Komisiyo y’Igihugu ishinzwe Abakozi ba Leta, Madamu KANAKUZE Jeanne d’Arc yashimiye abayobozi b’inzego zitandukanye bitabiriye iyi nama, avuga ko iyi nama ishimangira ubuyobozi bwiza bw’Igihugu aho abantu bahura bakaganira ku bigenda neza n’ibitagenda hagamijwe kubaka Igihugu. Ati: “Igihugu cyacu kiradusaba gukora kinyamwuga no kwimakaza indangagaciro, Igihugu cyacu cyihaye intego yo kutihanganira imikorere mibi yadindiza iterambere ry’umuturage.” Yashimangiye ko Komisiyo izakomeza kuba ku isonga mu bufatanye n’izindi nzego kugira ngo imyitwarire mbonezamurimo yimakazwe mu nzego zose za Leta.