Ku wa 25 Ukwakira 2023, Perezida w’Agateganyo w’Inama y’Abakomiseri muri Komisiyo y’Igihugu ishinzwe Abakozi ba Leta, SEBAGABO MUHIRE Barnabé yagejeje ku Nteko rusange ( Imitwe yombi) y’Inteko Ishinga amategeko, raporo y’ibikorwa by’umwaka wa 2022-2023 na gahunda y’ibikorwa by’umwaka wa 2023-2024.

Nk’uko biteganywa n’Itegeko N° 67/2018 ryo ku wa 30/08/2018 rigena inshingano, imitunganyirize n’imikorere bya Komisiyo y’Igihugu ishizwe Abakozi ba Leta ifite intego yo kugenzura uko inzego za Leta zishyira mu bikorwa politiki, amahame n’amategeko ajyanye no gushaka no gucunga Abakozi ba Leta.

Mu ngingo ya 27 yaryo, riteganga ko “Komisiyo ishyikiriza buri mwaka Inteko Ishinga Amategeko na Guverinoma gahunda na raporo z’ibikorwa byayo, mu gihe kitarenze amezi atatu (3) ya mbere y’umwaka ukurikiyeho”.

Raporo y’ibikorwa by’umwaka wa 2022-2023 ikubiyemo ibikorwa byakozwe bigaragara mu ngingo zikurikira: gusuzuma uko Abakozi ba Leta bashakwa, kugenzura uko abakozi bashyizwe mu myanya y’imirimo n’uko bacungwa bageze mu kazi, gufata imyanzuro ku bujurire ku rwego rwa nyuma, gukora isesengura ku gihombo Leta iterwa n’Abayobozi b’inzego zayo bafashe ibyemezo bitubahirije amategeko, gukorana inama nyunguranabitekerezo n’Inzego za Leta, gukora ubukangurambaga n’ inama yo ku rwego rw’ Igihugu ku myitwarire mbonezamurimo.

Komisiyo yakiriye raporo z’Inzego za Leta zakoresheje amapiganwa irazisuzuma izitangaho imyanzuro. Muri rusange raporo zashyikirijwe Komisiyo zari zitunganye uretse 33 zagaragayemo amakosa. Komisiyo yasabye Inzego za Leta bireba kuyakosora kandi zikubahiriza ibiteganywa n’amategeko.

Mu kugenzura iyubahirizwa ry’amategeko agenga gushaka, gushyira mu myanya no gucunga abakozi ba Leta, Komisiyo yakoze igenzura ku ishyirwa mu myanya ry’abakozi hashingiwe ku Mabwiriza N^o 02 yo ku wa 07/12/2020 agena ishyirwa mu myanya ry’abakozi no gushaka abakozi nyuma y’ivugurura ry’Inzego z’imirimo ya Leta mu mwaka wa 2020.

Komisiyo yasanze mu nzego 63 zagenzuwe, abakozi bari bari mu myanya mbere y’ivugurura ari 5,634, abashyizwe mu myanya nyuma y’ivugurura ari 5,367, imyanya yavuyeho ari 532, iyongeweho ari 522, iyahinduriwe ibisabwa ari 267, iyahinduriwe intera ari 142, iyahinduriwe inyito ari 359, itarahinduriwe inyito, intera n’ibisabwa ari 1,982, abakozi basezerewe kubera ibura ry’umurimo no kutuzuza ibisabwa ni 447.

Komisiyo yakurikiranye ishyirwa mu bikorwa ry’imyanzuro y’igenzura ryakozwe mu Turere 13 ku micungire y’Abarimu mu mwaka wa 2021/2022 isanga uturere 6 twarubahirije imyanzuro yose twahawe naho uturere 7 ntiturubahiriza imyanzuro yose twahawe isaba ko imyanzuro isigaye nayo yubahirizwa.

Mu bijyanye no gufata imyanzuro ku bujurire no gutanga inama, Komisiyo yakiriye ubujurire 7,041, muri bwo 6,778 buhwanye na 96.2% bwari bujyanye no gushaka no gushyira abakozi mu myanya naho 263 buhwanye na 3.7% bwari bushingiye ku micungire y’abakozi.

Mu bujurire 7,041 Komisiyo yakiriye muri bwo yasuzumye 7,002 isanga 1,636 bufite ishingiro, ubujurire 4,857 nta shingiro bufite, 509 bwasubijwe ku rwego rwa mbere kugira ngo busuzumwe naho 39 umwaka warangiye bugikurikiranwa.

Komisiyo yakoze isesengura ku gihombo Leta yatewe n’Abayobozi b’Inzego za Leta bafashe ibyemezo bidakurikije amategeko mu micungire y’abakozi kuva Nyakanga 2021 kugera Kamena 2022. Iryo sesengura ryagaragaje ko Leta yahombye 18,993,599 Frw y’indishyi mu manza yarezwemo kubera ibyemezo byafashwe bidakurikije amategeko. Igipimo cy’imanza Leta yatsinzwe cyaragabanutse kuko cyavuye kuri 72.6% muri 2020/2021 kigera kuri 65.9% mu mwaka wa 2021/2022 by’imanza zose Leta yaburanye.

Mu rwego rwo kumenyekanisha amategeko agenga gushaka no gucunga abakozi ba Leta, Komisiyo yagiranye inama nyunguranabitekerezo n’Inzego za Leta zitandukanye maze hasuzumwa intambwe imaze guterwa mu gushaka no gucunga abakozi ba Leta. Komisiyo yanagiranye ibiganiro n’Inama Njyanama z’Uturere n’abayobozi bafite mu nshingano imicungire y’abakozi haganirwa ku mategeko agenga imicungire y’abakozi ba Leta ndetse n’uko hatezwa imbere imikorere ya kinyamwuga mu Nzego za Leta.

Nyuma yo kugezwaho raporo y’ibikorwa by’umwaka wa 2022-2023 na gahunda y’ibikorwa by’umwaka wa 2023-2024, Abagize Inteko ishinga Amategeko batanze ibitekerezo banabaza ibibazo bishingiye ku byagaragajwe muri raporo, Perezida w’Agateganyo w’’Inama y’Abakomiseri arabisubiza.

Inteko rusange yakiriye iyi raporo, ikaba izashyikirizwa Komisiyo y’Imibereho myiza mu Nteko ishinga amategeko kugira ngo iyisesengure.

Ushaka gusoma Raporo yose kanda hano

Ushaka gusoma Gahunda y’Ibikorwa kanda hano